Breaking News
Loading...
Showing posts with label Հայատյացություն. Show all posts
Showing posts with label Հայատյացություն. Show all posts

Tuesday, June 2, 2015

HATRED TOWARDS ARMENIANS IN AZERBAIJAN

                                 
                                                                                    Davit Torosyan

YSU, Faculty of Philosophy and Psychology,
Department of History, Philosophy, bachelor 2nd year
Scientific director ; p.s.c. ; associate professor Armen Sargsyan







HATRED TOWARDS ARMENIANS IN AZERBAIJAN

                                                                       Tell me, what are the moods dominated in the minds of 
                                                           children,and I will tell you the character of the next generation. E. Berk

One of the agenda issues of the two newly independent states and  all Armenians  from the very first days has been appreciation of their own identity, its maintenance and development against which whith its sharp stick, has always been and remains the political car of Azerbaijan from low-level officials to the President. More than two decades ago the anti-propaganda launched with a new spirit gained new momentum due to the latest technology advances. But it’s more important for us not to concentrate on incidents,but on the whole event. As we know, hatred towards Armenians, aggression dissemination, forgery and embezzlement of historical and cultural values and implementation of a number of other insidious purposes  towards politics are not new to us: roots are very deep and dropped out a long time ago. The President of Azerbaijan Ilham Aliev has always mentioned obout such a policy and continues to mention,his aim has always been and remains  the recovery of "historic lands and territories” of Azerbaijan,and for making it possible they use one of the worst methods – the hatred towards Armenians in Azerbaijan and the “creation” of their history using the history of other nations. An integral part of this policy is sowing hatred towards Armenians. One of the most striking manifestations of such a policy is Aliyev's recent statement;he mentions: “Youth, children should live on the idea of ​​the return of our ancestrial  lands including Armenia”.
A.Sargsyan  represents more precisely the policy of targeted bases of Azerbaijan: “Various falsifications observed in Azerbaijan aim to undermine the political and legal basis for determination of Artsakh,to form Azerbaijani aidentity of claimant towards Artsakh,as well as to escalate the anti- Armenian atmosphere”.
Literature,text-books,Media etc. are the most popular platforms for Xenophobia and large-scale dissemination. “Tell me,-Writes Berk ,- what are the moods dominated in the minds of  children,and I will tell you the character of the next generation”. So from here it is already clear what is the aim of Azrbaijani text-books. At the same time, the Azerbaijani “caviar and petro-dollar policy’’ fator should be mentioned. Due to this the events taking place on the front are distorted from European high chairs, give biased estimates to the current situation in Armenia and Azerbaijan. But some facts should also be mentioned:
·         The resources of Azerbaijan are not limited,and one day the petro-dollars will be finished,due to which the history of Azerbaijan with “office basis” is create.
·         Armenia is behind Azerbaijan in the current fight and ,sure, our resources are limited in this sphere,though  being a question of the schedule.
·         We have advantages only as much as we try to protect our own history,whereas Azerbaijan tries to edit history and to create it in a past date.
To avoid semantic and functional misunderstanding in the text,it should be noted that it’s not right to use the word “Azerbaijani” as such a nation just doesn’t exist,there exists only a territory ,which is called Azerbaijan,so the people who live there can be called Azerbaijani habitants.This question was also examined by A. Manasyan,who writes . “ In the beginning of the 21st century in the north of Araks today’s territory or half of the territory which was under the power of Azerbaijan,got the independence. It was decided in advance that it would be called  ”Eastern and Southern Caucasian Republic” , but “Musavat” could change this decision and to rename the country  “The Republic of Azerbaijan”. According to this decision the iinhabitants who were called Tyurks or Caucasian Tatars, already in the 1930s were called Azerbaijani people. So this is how the Azerbaijani “nation” was born.
Till the escalation of anti-Armenian policy, Azerbaijan tried to drown the newly independent Artsakh in blood trying to privatize Armenian history and area with the help of weapons.The result was the imposed war to Armenians. The detailed explanation of the phenomenon gives A. Manasyan,who writes:  ‘ The Repulic of Azerbaijan declared by breaking the USSR lwas,  tried to take to knees by force of weapons the newly independent country,to destroy its population continuing Sumgait genocide strategy, to exterminate the people,who had the right to live. Artsakh submitted the challenge,and, as the further events showed,honorably got out of the trial’. It should be  noted,that Azerbaijan’s claims, that Armenians due to foreigners, rebels and mercenaries,are absurd,because in those days both the Republic of Armenia and NKR were in such terrible social-economical conditions,that they were unable to pay for mercenaries.We cannot ignore the Chechen military leader Shamil Basayevs’ words: ‘ Struggling in Artsakh ( Karabakh) is worthless, The Azerbaijani people can’t defeat Armenians. We came to Karakabh to struggle not for titles,but for the idea of jihad,but when we reached and saw the situation,we understood,there there is no sign of jihad.There were very few High-ranking officers in Azerbaijani army ,you could trust.Armenians were prepared for the army better. Give me twenty Armenian militaries and I will conquer Russia’8.
The names and titles play an important role in forming the identity.Hamlet Petrosyan writes about this: ‘…to call (to give name) means to create ‘9. Due to the above-mentioned two quotes,we can conclude ,that being named Azerbaijan,they ‘created’ Azerbaijan and Azerbaijani,but this is at least ridiculous.In other words , creating a nation in some minutes, also its culture,history and identity is absurdity. And to overcome the identity crisis,they began to use all the possible and impossible means. On the way of identity crisis of ‘Azerbaijani’ we can single out the two main methods of their policy:
1.      To reach their goals through degredation.This is the most popular method in Azerbaijan nowadays.They are trying to show that they are devotional nation and have all the positive attributes among other nations. In this way they want to increase ‘The qualitative advantage’ towards Armenians reviling, diminishing and distorting Armenian identity.
2.      Crossroad policy or past policy research. With the help of this method they find something positive in the history ,the owner of which is not fixed, and try to show as theirs, In case of failure, they do not worry, because by and large they do not lose anything.
Epos,being the ‘encyclopedia’ of the nation,their system of values is greatly important. The Azerbaijani people don’t have an epos ,but considering the fact,that they are part of Turkish nation,the latter being ‘the older brother’ of Azerbaijani people, the Oghuz epos is also ascribed to the ancestors of Azerbaijani people. In this epos the fundamental principles of identity formation  are : to cut off heads,to shed blood,killing etc.. Professor H. Mirzoyan writes about this: “ it’s not a secret that in every epos there are scenes of killing,blood shedding but all these we can see in war scenes by enforcement during the clash.Like all the other eposes, the Oghus epos is also full of such scenes. But it’s different from all the other eposes,because the scenes of mussacre we can see both in war-time and in every-day  life and it is considered to be normal. Cuttting heads and shedding blood is regarded to be the maturity step for a boy and courageous step for a man”. After the publication of professor Mirzoyan’s  issue there were quotes in Azerbaijan.For this we can cite this Armenian proverb: “ The thief souths first,hold the thief”.
All of us know the ways of becoming a man,the ways to gain human dignity,glory and honor, as well as the reasons and situations to kill people or to shed blood  in Armenian epos ‘Sasna Tsrer’ . The topics involved in Armenian educational system are in contrast with those in Azerbaijani system.Of course some parts of the epic novel ‘ Sasna Tsrer’ are involved in the education system for elementary and middle school literature, particularly in the 6th grade "Literature" course textbook,where it says:
Who is asleep, awake,
Who is awake, saddle the horses.
Who has saddled, make weapons.
Who has made, go and ride,
And don’t say-David came as thief and want as thief.
The above-mentioned ‘Who is sleeping,awake’ is the direct answer to the action of Ramil Safarov,who killed with axe the Armenian officer Gurgen Margaryan when sleeping.As well as in some other sections in our epos the values and identities of Armenian nation are shown,the most remarkable out of which being the great respect towards the older and the attempts not to kill the civilians,of course,if they can be considered as civilians.In particular,listening to a request by an old person in Meliq’s army,Davit did not kill ordinary villagers who were forced to fight, but he continued to fight with Meliq.On contrary to all these examples, there are constant violations by Azerbaijani people  though there is a tripartite ceasefire agreement. As a result,the enemy openes fire on bordering villages towards  peaceful, unarmed and defenseless residents, the examples are  the recent attacks on the bordering positions of NKR ,the following days the enemy bombarded the frontier regions.
As mentioned earlier, the Azeri side falsifies the real time-period of their own history and background and interpretates out of the context the words of the  famous poet Al. Pushkin: “You're a coward, you're a slave, you're an Armenian” (Ты трус, ты раб, ты армянин). This thought has been speculated too much, even in demonstrations about the collapse of USSR, posters, books, media information, in all possible ways.The above-mentioned has been analyzed and covered a lot,but in different Azerbaijani sources there is a misunderstanding and obvious bias,disregard to scientific approach.We will present the situation and context in a simple and concrete way.
Tazite was a Chechen boy, whose education his father  entrusted to a Circassian (acc. to a  of the poem :Christ). With the words  "You're a coward, you're a slave, you're Armenian" he refused to Tazitits, bandit father, when his son, according to him, has acted three sins not  proper to Chechen. Tazite hadn't killed and robbed unprotected traveler Armenian,and most importantly,hadn’t taken the revenge of his brother from  the wounded enemy.That’s why the father considered his son to be coward,because he thinks only a coward would not kill the unprotected enemy ,slave,as just slaves are able to evaluate their freedom,and finally,Armenian,because only Armenians wouldn’t take the revenge of a wounded and unprotected enemy.So Pushkin didn’t humiliate Armenians,but made the whole world be aware of Armenians’ positive features and uniqueness.It becomes more and more obvious the unfriendly attitude towards Armenians from all the sectors,in the case,that behind all this stands political apparatus. Without trying to interpret the moral level of the personnel of the apparatus, it is obvious that at least the future generation of the Republic of Armenia has been raised in an atmosphere of hostility and not with xenophobic ideology.This was more than confirmed,when the murderer,who killed the Armenian officer with axe,Hungary extradited him to Azerbaijan.Protests started in Armenia,and the president of the Republic of Armenia asked to stop burning the flag,as people were burning the national flag of Hungary.

After all, by and large, today’s promiscuity can be considered as the start,as the anti-Armenian lobbying is gaining momentum, involving the Kurdish community. So we need to prepare for a counterattack to this insidious politics,and this time to give the last and devastating blow just with documents,main part of it fake and forged …

Հ.Գ Թարգամանությունը` Նարե Չոբանյանի:
Հ.Գ.Գ Գրականության ցանկը և հղումները կտեղադրվեն շուտով:
P.S The article is translated by Nare Chobanyan.
P.S.1 The References and links will be posted soon.
Հավանեցի՞ր, դե տեղեկացրու ընկերներիդ`

Sunday, May 18, 2014

Հայատյացությունն Ադրբեջանում


Դավիթ Թորոսյան
ԵՊՀ, փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ,
փիլիսոփայության պատմության ամբիոն, բակալավր 2-րդ կուրս

Գիտական ղեկավար` փ.գ.թ., դոցենտ Արմեն Սարգսյան
Էլ.փոստ` davidtorosyan30@gmail.com

ՀԱՅԱՏՅԱՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ
Ինձ ասա, թե ինչ տրամադրություններ են
գերակշռում երեխաների մտքում, և ես քեզ
կասեմ հաջորդ սերնդի բնավորության մասին:
Է.Բերկ
Հայկական երկու նորանկախ պետությունների և ողջ հայ ժողովրդի օրակարգային խնդիրներից մեկն առաջին իսկ օրից եղել է սեփական ինքնության արժևորումը, պահպանումն ու զարգացումը, որի դեմ իր սուր ծայրով ուղղված է եղել և մնում է ադրբեջանական քաղաքական ողջ մեքենան`սկսած ամենացածրաստիճան պաշտոնյայից մինչև նախագահ: Ավելի քան երկու տասնամյակ առաջ նոր ոգով մեկնարկած հակաքարոզչությունը նոր թափ է ստացել` պայմանավորված նորագույն տեխնոլոգիաների առաջընթացով: Բայց առավել կարևոր է, որ մենք կենտրոնանանք ոչ թէ լոկ դիպվածների, այլ` երևույթի վրա ամբողջովին: Ինչպես գիտենք, հայատյացության, ագրեսիայի սերմանման, պատմական ու մշակութային արժեքների կեղծման ու յուրացման և մի շարք այլ նենգ նպատակների իրագործմանն միտված քաղաքականությունը նորույթ չէ. արմատներն շատ խորն են և գցված են վաղուց:Նման քաղաքականության մասին  բազմիցս նշել և շարունակում է իր «խոսքից հետ չկանգնել» Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, նրա նպատակը եղել և մնում է Ադրբեջանի «պատմական հողերի և տարածքների» վերականգնումը[1], որին հասնելու համար Ադրբեջանի օգտագործած բազում «կեղտոտ մեթոդներից» են հայատյացության սերմանումը Ադրբեջանում և այլոց պատմությունը յուրացնելու միջոցով  սեփական  պատմության «ստեղծումը»: Այս քաղաքականության անբաժան մասն է նաև հայատյացության սերմանումը, որի առավել քան ցայտուն դրսևորումներից մեկն էլ Ալիևի վերջերս արված հայտարարությունն է, որում նշվում է. «Երիտասարդությունը, երեխաները պետք է ապրեն մեր պատմական հողերի վերադարձի գաղափարով` ներառյալ Հայաստանը»:[2]
Ադրբեջանի վարած քաղաքականության նպատակային հիմքերն առավել դիպուկ ներկայացնում է Ա.Սարգսյանը. «Ադրբեջանում նկատվող բազմաբովանդակ կեղծարարությունները նպատակ ունեն խարխլել արցախահայության ինքորոշման պատմաիրավական ու քաղաքական հիմքերը, ձևավորել Արցախի հանդեպ պահանջատիրոջ ինքնություն ունեցող ադրբեջանցի, ինչպես նաև շիկացնել հակահայկականության մթլորոտը»[3]:
Այլատյացության սերմանման  առավել տարածված և լայնամասշտաբ հարթակներ են  գրականությունը, դպրոցական դասագրքերը, ԶԼՄ-ները և այլն: «Ինձ ասա, - գրում է Բերկը, - թե ինչ տրամադրություններ են գերակշռում երեխաների մտքում, և ես քեզ կասեմ հաջորդ սերնդի բնավորության մասին»:[4] Այստեղից էլ պարզ է դառնում, թե իրականում ինչ նպատակ են հետապնդում ատելություն և բռնություն սերմանող ադրբեջանական դպրոցական դասագրքերը: Միաժամանակ, պետք է ընդգծել նաև ադրբեջանական «խավիարային և նավթադոլարային քաղաքականության» գործոնը, որի շնորհիվ եվրոպական մի շարք բարձր ամբիոններից խեղաթյուրվում են առաջնագծում տեղի ունեցող իրադարձությունները, Ադրբեջանում և Հայաստանում տիրող իրավիճակին տրվում, մեղմ ասած, կողմնակալ գնահատականներ: Բայց, պետք է արձանագրել մի քանի փաստ ևս.
·         Ադրբեջանական ռեսուրսներն անսահմանափակ չեն, և ի վերջո սպառվելու են նավթադոլարները[5], որոնց հաշվին ստեղծվում է Ադրբեջանի «գրասենյակային հիմքեր» ունեցող պատմությունը:
·         Հայաստանը հակաքարոզչական ներկա պայքարում զիջում է Ադրբեջանին, և միանշանակ, մեր ռեսուրսներն այս ոլորտում, չնայած հարցի օրակարգային բնույթին, սահմանափակ են:
·         Մենք  առավելություն ունենք միայն այնքանով, որ  փորձում ենք պաշտպանել մեր սեփականը, իսկ Ադրբեջանը փորձում է խմբագրել պատմությունը և հետին տարեթվով պատմություն կերտել:

Հետագա շարադրանքում իմաստային կամ ձևակերման թյուրիմացություններից խուսափելու համար հարկ է  նշել, որ սխալ է օգտագործել «ադրբեջանցի» բառը, քանի որ նման ազգ պարզապես գոյություն չունի, այլ գոյություն ունի մի տարածք, որ կոչվում է Ադրբեջան, իսկ այնտեղ ապրողներին կարող ենք անվանել ադրբեջանաբնակներ:Այս հարցի առնչությամբ պարզաբանումներ է կատարել նաև Ա.Մանասյանը, ով գրում է. «20-րդ դարասկզբին Արաքսի հյուսիսում գտնվող ներկայիս Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքը կամ դրա մի մասը ստացավ անկախություն: Կանխավ որոշված էր, որ այն կոչվելու է «Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասյան Հանրապետություն», սակայն «Մուսավաթը» կարողացավ այս որոշումը փոփոխել և երկիրը վերանվանել «Ադրբեջանի Հանրապետություն»: Այս որոշմամբ տեղացի ժողովուրդները, որ մինչ այդ կոչվում էին թյուրքեր կամ կովկասյան թաթարներ ընդհանուր անուններով, արդեն 30-ական թվականներին դարձան ադրբեջանցիներ: Այսպես ծնվեց ադրբեջանցի «ազգը»[6]:
Մինչ Ադրբեջանի հայատյաց քաղաքականության սաստկացումը,Ադրբեջանը նորանկախ Արցախ աշխարհին փորձեց դեռ չծնված խեղդել արյան մեջ`փորձելով զենքով սեփականացնել հայի պատմությունն ու պատմական տարածքը: Արդյունքը եղավ հայ ազգին պարտադրված պատերազմը: Երևույթը հանգամանալից պարզաբանում է Ա.Մանասյանը, ով, մասնավորապես, գրում է. «Զենքի ուժով նորանկախ հանրապետությանը փորձում էր ծնկի բերել, նրա ազգաբնակչությանը ոչնչացնել միջազգային իրավունքի սկզբունքների և ԽՍՀՄ օրենքների խախտումով հռչակված Ադրբեջանական Հանրապետությունը, որը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության դեմ սանձազերծած պատերազմում շարունակելով Սումգայիթյան ցեղասպանության ռազմավարությունը` վարում էր ապրելու իր իրավունքը պաշտպանող ժողովրդի բնաջնջման քաղաքականություն: Արցախն ընդունեց մարտահրավերը և, ինչպես ցույց տվեցին հետագա իրադարձությունները, պատվով դուրս եկավ փորձությունից»[7]: Հարկ է ընդգծել, որ ադրբեջանական կողմի այն պնդումները, թե հայերը հաղթանակ են տոնել այլազգիների, գրոհայինների ու վարձկանների շնորհիվ, մեղմ ասած, անհեթեթ են, քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունում և ԼՂԻՄ-ում այնպիսի ծանր սոցիալ-տնտեսական վիճակ էր տիրում,որ պարզապես չկային կենսական անհրաժեշտության առաջին պարագաների բավարարման միջոցներ,ուստի ակնհայտորեն անհնարին էր վարձկանների օգտագործումը:Անտեսել չենք կարող չեչեն գրոհային Շամիլ Բասաևի խոսքերը.«Արցախում (Ղարաբաղում) կռվելը նպատակահարմար չէ, ադրբեջանցիները չեն կարող, հայերին չես հաղթի: Մենք եկել էինք կռվելու Ղարաբաղում ոչ թե տիտղոսների համար, այլ ջիհադի գաղափարի, բայց երբ հասանք և տեսանք իրավիճակը, մենք հասկացանք, որ ջիհադի ոչ մի նշույլ չկար: Ադրբեջանական բանակում շատ քիչ էին բարձրաստիճան սպաները, ում կարելի էր վստահել: Հայերը պատերազմին ավելի լավ էին պատրաստված: Տվեք ինձ քսան հայ ֆիդայի և ես կնվաճեմ ողջ Ռուսաստանը»[8]:
            Ինքնության կերտման կամ նրա բնույթի փոփոխման հարցում էական դեր են կատարում անուն-անվանումները, որի մասին Համլետ Պետրոսյանը գրում է. «…անվանել նշանակում է ստեղծել»[9]: Վերոնշյալ երկու մեջբերումների արդյունքում կարող ենք նշել, որ անվանվելով Ադրբեջան, իրենք «ստեղծեցին» Ադրբեջան ու ադրբեջանցի,սակայն դա առնվազն ծիծաղելի է: Այլ խոսքով ասած, րոպեների ընթացքում անվանելու միջոցով ազգ, այն էլ նրա դարավոր մշակույթ, պատմություն ու ինքնություն չեն ստեղծում: Իսկ ինքության ճգնաժամը հաղթահարելու համար սկսեցին օգտագործել հնարավոր և անհարին բոլոր միջոցները: «Ադրբեջանցու» ինքնության ճգնաժամի հաղթահարման ճանապարհին նրանց վարած քաղաքականության մեջ կարող ենք առանձնացնել երկու հիմնական մեթոդ.
1.    Վեհանալ նվաստացնելու միջոցով: Այս մեթոդն ամենատարածվածն է մերօրյա Ադրբեջանում, քանզի նրանք փորձելով ցույց տալ սեփական ազգի բարեպաշտությունը, օրինակելիությունը, մնացյալ ազգերի համեմատությամբ որակապես գերադրական աստիճանին գտնվելը և հնարավոր բոլոր դրական հատկանիշները, որ կարելի է վերագրել իրենց թվացյալ ազգին, ցանկանում են մեծացնել հայերի նկատմամբ իրենց կարծիքով ունեցած «որակական առավելությունը»` վատաբանելով, նվաստացնելով և խեղաթյուրելով հայի ինքնությունը:
2.    Սինուսոիդային քաղաքականություն կամ պրպտումներ անցյալի քառուղիներում: Այս մեթոդի օգնությամբ նրանք գտնում են պատմության մեջ որևէ դրական երևույթ, որ չունի միանշանակորեն հաստատագրված տեր, ապա փորձում են յուրացնել և ներկայացնել որպես իրենցը, անհաջողության մատնվելու դեպքում էլ հոգ չէ, քանզիմեծ հաշվով ոչինչ չեն կորցնում:
Հարկ համարելով ազգային ինքության քննության շրջանակում կարևորել էպոսը, որպես տվյալ ժողովրդի աշխարհընկալման ու արժեքային համակարգի լավագույն «հանրագիտարան», պետք է փաստել, որ հիմնվելով թեկուզ միայն տրամաբանության վրա, ադրբեջանցի կոչվող ժողովուրդը պարզապես չունի էպոս, սակայն, չանտեսելով նրանց թուրքական ցեղ լինելու հանգամանքը, Թուրքիայի հանդես գալը որպես Ադրբեջանի «ավագ եղբայր», իրենց իսկ պնդումները թուրքական երկու ժողովրդի ու պետության հանգամանքը և մի շարք այլ փաստեր` Օղուզական էպոսի[10] մոտեցումները կարող ենք որոշ մասով նաև վերագրել ներկայիս ադրբեջանաբնակների նախնիներին, որտեղ, ինչպես կտեսնենք, ինքության կերտման հիմնարար սկզբունքներն են`  գլուխներ կտրելը, արյուն հեղելը, մարդ սպանելը և այլն: Այս մասին պրոֆեսոր Հ. Միրզոյանը գրում է. «Գաղտնիք չէ և այն, որ բոլոր էպոսներում տեղի են ունենում և´ մարդասպանություն, և´ արյան հեղում, բայց այդ ամենն արվում կամ ցուցադրվում է ռազմի դաշտում հարկադիր ուժերի անմիջական բախման ընթացքում: Մյուս բոլոր էպոսների նման օղուզական էպոսը նույնպես հարուստ է այդօրինակ իրողություններով: Սակայն մյուս բոլոր էպոսներից տարբերվում է հատկապես այն բանով, որ նրանում մարդկանց գլուխ կտրելն ու արյուն հեղելը կատարվում է ոչ միայն ռազմի դաշտում թշնամիների հետ բախման ընթացքում, այլև սովորական կենցաղային պայմաններում, այսինքն` մարդկանց գլուխ կտրելն ու արյուն հոսեցնելը դիտվում են որպես տղա երեխայի հասունացման ու առնականացման չափանիշ, իսկ հասուն տղամարդու համար` քաջության, պատվի ու արժանապատվության պայման»:[11] Պրոֆեսոր Միրզոյանի այս հոդվածի հրապարակումից հետո Ադրբեջանում բարձրացած աղմուկի վերաբերյալ տեղին է մեջբերել հայկական ժողովրդական ասացվածքը. «Գողն առաջինն է գոռում` բռնե´ք գողին»: Բոլորիս է հայտնի հայկական էպոսում` «Սասնա ծռեր»-ում, տղայի տղամարդ դառնալու, մարդկային արժանապատվության, փառքի ու պատվի ձեռքբերման և պահպահման միջոցները, ինչպես նաև մարդ սպանելու կամ արյուն թափելու իրավիճակները,պայմանները և պատճառները:Փայլուն օրինակ և ադրբեջանական իրականության ու էպոսի հակադրությունն են (դրական իմաստով) Հայաստանի կրթական համակարգում ուսացանվող թեմաները և դրանց բնույթը: Բնականաբար «Սասնա ծռեր» էպոսից որոշ հատվածներ զետեղված են նաև կրթական համակարգի տարրական և միջին դասարանների գրականության մեջ, մասնավորապես 6-րդ դասարանի «Գրականություն» առարկայի դասագրքում, որտեղ մեջբերված հատվածում ասվում է.
Ով քնած է արթուն կացեք,
Ով արթուն է, ձիեր թամբեք,
Ով թամբեր է, զենքեր կապեք,
Ով կապեր է, էլեք, հեծեք,
Չ’ասեք Դավիթ գող-գող էկավ, գող-գող գնաց:[12]
Այստեղ հատկանշական է մի հանգամանք` վերը նշված «ով քնած է, արթուն կացեք»-ը առավել քան դիպուկ պատասխանն է քնած հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին կացնահարած Ռամիլ Սաֆարովի արարքին[13]: Ինչպես նաև մեր էպոսի մի շարք այլ հատվածներում ի ցույց են դրվում հայերի արժեքային համակարգի ու ինքնության բազմաթիվ կողմեր, որոնցից առավել ընգծված են մեծի նկատմամբ հարգանքն ու խաղաղ բնակչությանը, եթե, իհարկե, կարելի է նրանց կոչել խաղաղ, չկոտորելու միտումը: Մասնավորապես, լսելով Մելիքի բանակում գտնվող ծերունու հորդոր-խնդրանքը, Դավիթը չի սպանում հասարակ գյուղացիներին, ովքեր զոռով բերվել էին կռիվ, այլ շարունակում է կռիվը Մելիքի հետ[14]: Գյուղացիներին չկոտորելուն էլ հակադրվում են եռակողմ հրադադարի ռեժիմի համաձայնագրի ադրբեջանական կողմից պարբերաբար խախտումները, որոնց արդյունքում հակառակորդը կրակ է բացում սահմանամերձ շրջանի գյուղերի խաղաղ, անզեն ու անպաշտպան բնակիչների վրա, իսկ դրա վառ վկայությունն են հենց վերջերս տեղի ունեցած հարձակումները ԼՂՀ դիրքապահների ուղղությամբ, որոնց հաջորդած օրերին հակառակորդն հրետակոծության էր ենթարկում սահմանամերձ շրջանները[15]:
            Ինչպես արդեն նշել ենք, ադրբեջանական կողմը նենգափոխում է իրականությունը, հետին թվով խմագրում սեփական պատմությունն ու էպոսը, նենգափոխում է և համատեքստից դուրս մեկնաբանում աշխարհահռչակ բանաստեղծ Ալ. Պուշկինի հետևյալ խոսքերը. «Դու վախկոտ ես, դու ստրուկ ես, դու հայ ես» (Ты трус, ты раб, ты армянин): Այս միտքը շատ է շահարկվել, անգամ ԽՍՀՄ կործանման հետ կապված հանրահավաքներում, պաստառների վրա, գրքերում, մամուլում տեղեկատվական հնարավոր բոլոր միջոցներով: Վերոնշյալը բազմիցս վերլուծվել և լուսաբանվել է, սակայն ադրբեջանական տարբեր աղբյուրներում ակնհայտ է թյուրըմբռնվածությունն ու կողմնակալությունը, տրամաբանության և գիտական մոտեցման անտեսվածությունը: Առավել պարզ ու կոնկրետ ներկայացնենք  վիճակն ու համատեքստը: Տազիտը չեչեն պատանի էր, ում դաստիարակությունը հայրը վստահել էր մի չերքեզի (ըստ պոեմի սևագրերից մեկի` քրիստոնյա): «Դու վախկոտ ես, դու ստրուկ ես, դու հայ ես» խոսքերով էր Տազիտից հրաժարվել ավազակաբարո հայրը, երբ որդին, ըստ նրա, չեչենին անվայել երեք մեղք էր գործել: Տազիտը չէր սպանել ու կողոպտել ճամփորդ անպաշտպան հային, չէր բռնել ու օղապարանը վզին հոր մոտ տարել իրենց փախած ստրուկին և, ամենակարևորը` միայնակ, վիրավոր ու անզեն ոսոխից եղբոր արյան վրեժը չէր առել: Այդ պատճառով կատաղած հայրը որդուն վախկոտ էր համարել, որովհետև ըստ նրա միայն վախկոտը չի սպանի ու կողոպտի անպաշտպան մարդուն, ստրուկ, քանզի լոկ ստրուկն է ունակ գնահատելու իր նմանի ազատությունը և, վերջապես` հայ, որովհետև միայն հայն իրեն թույլ չի տա վրեժ լուծել վիրավոր ու անզեն ոսոխից: Այսպիսով, Պուշկինը ոչ թե վատաբանել ու նվաստացրել է հայերին, այլ ի լուր աշխարհի բացահայտել հայի ինքնության եզակիությունն ու դրական կողմերից մի քանիսը:
Առավել քան ակնհայտ է դառնում  հայերի նկատմամբ անբարյացակամ վերաբերմունքը բոլոր ոլորտներում, ինչպես նաև նման քաղաքականության թիկունքում պետական ապարատի կանգնած լինելու հանգամանքը: Չփորձելով մեկնաբանել ՀՀ ղեկավար ապարատի անձնակազմի աշխատակիցների բարոյականության աստիճանը` ակնհայտ է, որ գոնե ապագա սերունդը Հայաստանի Հանրապետությունում չի դաստիարակվում այլատյացության գաղափարախոսությամբ և թշնամանքի մթնոլորտում: Ասվածը առավել քան հաստատվեց, երբ քնած հայ սպային կացնահարած մարդասպանին Հունգարիաի ղեկավարությունը արտահանձնեց Ադրբեջանին, որի պատճառով էլ Հայաստանում սկսված բողոքի ակցիաների ժամանակ, երբ այրում էին Հունգարիայի պետական դրոշը, ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը դիմեց ժողովրդին կոչով` չայրել պետական դրոշը[16]:
Ի վերջո, մեծ հաշվով, ներկայիս սանձարձակությունը կարելի է միայն համարել որպես սկիզբ, քանզի հակահայկական լոբբինգը գնալով ավելի մեծ թափ է հավաքում, որում ներգրավվում են նաև քրդական համայնքին: Ուստի պետք է օր առաջ պատրաստվել հակահարված տալու այս նենգ քաղաքականությանն ու այս անգամ վերջին և կործանարար հարվածը[17] հասցնել լոկ փաստաթղթերով` հիմնական մասն էլ կեղծված, շինծու ստեղծված ազգին ու պետությանը…

Դավիթ Թորոսյան

ՀԱՅԱՏՅԱՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ
Բանալի բառեր`հայատյացություն,պատերազմ,ԼՂԻՄ,ՀՀ,Ադրբեջան

Հոդվածը նվիրված է Ադրբեջանում հայատյացության դրսևորումներին,դրա պետական հիմքերի ցուցիչներից որոշների ուրվագծմանը:Ներկայացվում են հայատյացության քարոզման մեթոդ-մեխանիզմները,ինչպես նաև ցույց է տրվում մերկապարանոց հայատարարությունների չհիմնավորվածությունը:Մի շարք երևույթներ ներկայացվում են նոր մոտեցմամբ ,որոնց տրվում են դիպուկ,անկաշկանդ և չկաղապարված գնահատականներ: Հոդվածում ներկայացվում է նաև  մշատական բնույթ կրելը,դրսևորումները, ինչպես նաև` անընդմեջ կատարելագործվող մեթոդներն ու ուղիները:Հոդվածը կարող է օգտակար լինել հայ-ադրբեջանաթուրքական հարաբերություններով,հայատյացությամբ և առհասարակ այլատյացության հարցերով հետաքրքրվողների համար:
Давид Торосян

АРМЯНОФОБИЯ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ
Ключевые слова-армянофобия,ксенофобия, Азербайджан,Армения

Статья посвящена проявлениям армянофобии в Азербайджане,выявкению индикаторов некоторого государственного участья.Представляются методы и механизмы пропаганды армянофобии,а также безосновательность голословных деклараций.Ряд явлений представляются в новом свете, нем дается точная, непринужденная и открытая оценка.В статье подчеркивается постоянный характер армянофобии,ее проявления,а также постоянно совершенствующиеся ее  методы и направления.Статья может быть полезна для тех,кто интересуется и занимается вопросами армяно-азеро-тырецких отношений,а также вопросами армянофобии и ксенофобии вообще.
Davit Torosyan

ARMENOPHOBIA IN AZERBAIJAN
Key words-armenophobia,xenophobia,Azerbaijan,Armenia

The article is dedicated to manifestations of armenophobia in Azerbaijan,to outline some of its state basis point.Propogations of method-mechanisms of armenophobia are illustrated,as well as ungrounded unsubstantial announcement are shown.A number of phenomena are presented with a new approach,which are given accurate,sincere and unshaped scores.Constant phenomenon in nature,manifestations,as well as continuously improving methods and ways are illustrated.The article can be useful for those,who are interested in armenian-azerbaijani-turkish relations,armenophobia and xenophobia commonly.








[1]Հատված հունվարի 22-ին Գյանջայում (Գանձակ) Ալիևի ելույթից: Առավել մանրամասն տե'ս  http://www.ilur.am/news/view/23823.html
[2] Նույն տեղում:
[3] Տե´ս Ա. Սարգսյան,  Հայատյացությունը Ադրբեջանում. ռեսենտիմենտի և ավտորիտարիզմի խաչմերուկում, Եր., 2013, էջ 13:
[4] Տե´ս «Աֆորիզմներ մանկության եւ երեխաների մասին»:Հոդված` www.qezhamar.com կայքում.30.05.2013, http://www.qezhamar.com/?p=34937

[5] Տե´ս Սարգիս Մանուկյան, «Ադրբեջանի պետական բյուջեի երեք քառորդը սնվում է նավթային ոլորտից»: Հոդված ` www.Times.am կայքում. 05.02.2012, http://times.am/?l=am&p=4456: 

[6] Տե´ս Ա.Մանասյան , Ա.Ղևոնդյան , Լեռնային Ղարաբաղ.ինչպես է դա եղել…, Եր., 2011, էջ 19:
[7] Տե´ս  նույն տեղում, էջ 5:
[8] Տե´ս Դավիթ Թորոսյան, «Շամիլ Բասաևը հայերի և Արցախի մասին»:Հոդված` www.azatatenchhayer.blogspot.com բլոգում.26.01.2014, http://azatatenchhayer.blogspot.com/2014/01/Shamil-Basaevy-hayeri-ev-Arcaxi-masin.html:
[9] Տե´ս Համլետ Պետրոսյան , Հայ ինքնության ավանդական խորհրդանշանները և դրանց մերօրյա դրսևորումները.տապանակիր լեռը և կորույալ դրախտը, //Հայկական ինքնության խնդիրները 21-րդ դարում.գիտաժողովի նյութեր, Եր., 2013, էջ 132:
[10]Մասնագիտական գրականության մեջ առավել հայտնի է որպես «Քորքութի գիրք»` «Դեդա Քորքուտ» կամ «Книга моего деда Коркута » անվանումներով:
[11] Հր.Միրզոյան, Էպոսը որպես տվյալ ժողովրդի ինքնության ուսումնասիրության աղբյուր (օղուզական էպոսի օրինակով), //«Հայոց ինքության հարցեր» գիտական հոդվածների ժողովածու, Եր., 2012, էջ 28:
[12] Լ.Մնացականյան, Վ.Ներսիսյան, «Գրականություն», դասագիրք հանրալրթական դպրոցի VI դասարանի համար, Եր., 2001,էջ 25:
[13] Տե'ս Կարինե Տեր-Սահակյան,«Բուդապեշտում Գուրգեն Մարգարյանի գազանային սպանությունից 10 տարի է անցել»:Հոդված` www.panarmenian.net կայքում.19.02.2014, http://www.panarmenian.net/arm/details/176025/:
[14]Տե'ս Լ.Մնացականյան, Վ.Ներսիսյան, նշվ. աշխ., էջ 25-26,31-32:
[15]Տե'ս Լուսինե Ղազարյան,«ՀՐԱՏԱՊ.Չինարին  ու Մովսեսը գնդակոծվում են.մարդիկ տան խորքերում են պահվում»:Հոդված` www.henaran.am կայքում.2014-01-23, http://henaran.am/news_view.php?post_id=34981:
[16]  Տե’ս «Սերժ Սարգսյանը հորդորում է չայրել Հունգարիայի դրոշը»:Հոդված` www.news.am կայոշքում.04.09.2012, http://news.am/arm/news/119601.html:
[17] Տե´ս «ՀԱՐՎԱԾԸ ԿԼԻՆԻ ԿՈՐԾԱՆԱՐԱՐ ԵՎ ՎԵՐՋԻՆԸ»:Հոդված`www.aravot.am կայքում.16.11.2010, http://www.aravot.am/2010/11/16/344970/:

Հավանեցի՞ր, դե տեղեկացրու ընկերներիդ`